1. Start
  2. Artykuły
  3. Kompozytorzy
  4. Leos Janáček
Portal Muzyczny.pl
ARTYKUŁ: Kompozytorzy - Leos Janáček

Leos Janáček

szukaj w artykułach:
http://www.8notes.com/
Uważany jest za jednego z najważniejszych czeskich kompozytorów początku XX wieku. Jego muzyka, choć w znacznym stopniu inspirowana twórczością swoich poprzedników Smetany i Dvořáka trudna jest do sklasyfikowania, gdyż na każdym etapie ewoluowała w różne strony.

Leos Janáček urodził się w miejscowości Hukvaldy w 1854 roku. W jego rodzinie muzyka była bardzo ceniona, dlatego już jako młody chłopak został zapisany do chóru w Klasztorze Augustynów w Brnie. Następnie kontynuował swoją naukę w zakresie muzyki w Pradze, Lipsku oraz Wiedniu.
W pierwszych kompozycjach artysty takich jak opera „Szarka” wyraźnie słychać wpływ poprzedniej epoki czyli typowego tradycyjnego Romantyzmu końca XIX wieku. Jednak po zakończeniu tejże opery kompozytor skierował się w stronę folkloru Moraw. W roku 1904 powstała Jenůfa, opera opowiadająca o zazdrości, morderstwie i niewinności, w której po raz pierwszy artysta zaprezentował swoje niesamowite zdolności. Nie jest to utwór folklorystyczny, jednak ujawnia się w nim przekonaniu artysty o istnieniu silnej zależności pomiędzy melodią a językiem mówionym. Jest on nasycony rytmami oraz akcentami języka Moraw. Dzieło to zostało zaprezentowane w Pradze w 1916 roku i przyniosło artyście ogromny sukces. Wydarzenie to pobudziło kompozytora do dalszego komponowania. Dodatkowo na jego kreatywność wpłynęły dwa czynniki, a mianowicie fakt, że po stworzeniu Czechosłowacji w 1918 roku Leos Janáček stał się sławą narodową, a następny, z pewnością mający większe znaczenie dla kompozytora to nieodwzajemniona miłość do pewnej młodej mężatki Kamili Stösslovej.

W rzeczywistości utwory, które przyniosły mu największą sławę to te, które napisał w ostatnich 10 latach swojego życia i z tego też względu jest uważany za kompozytora XX wieku. W ciągu tego czasu skomponował dwa kwartety smyczkowe, jeden zainspirowany Kreutzer Sonatą Lwa Tołstoja, a drugi o tytule „Listy intymne”, „Młodość” na sekstet dęty, rapsodię Taras Bulba na podstawie opowieści Gogola oraz Sinofiettę. W 1926 roku jego zainteresowanie folklorem Moraw przerodziło się w starania uchwycenia tradycyjnej muzyki Słowian w całości. Powstała wtedy „Msza głagolicka”, której celem było ukazanie podobieństwa tradycji tej wielkiej i rozproszonej kultury. Sam termin głagolica odnosi się do najstarszego pisma słowiańskiego z IX w.

Ostatnie cztery opery, które zapewniły artyście współczesne uznanie to: „Katia Kabanowa”, „Przygody Liska Chytruska”, „Sprawa Makropulos” oraz „Z martwego domu”. Dzieła te wyróżnia niesamowity dramatyzm, dzięki któremu efektownie prezentowany jest ich skomplikowany wątek. W swoich ostatnich kompozycjach artysta poszukiwał naturalistycznej ekspresji, czystego dramatyzmu oraz dążył do pokazania istoty samej w sobie bez dodawania zbędnych ozdobników. Poza tym, dzięki użyciu nowoczesnych efektów harmonicznych oraz barw dopisał się do rewolucyjnych tendencji początku XX wieku.

Leos Janáček w znacznym stopniu przyczynił się do rozwoju i wzbogacenia edukacji muzycznej w naszym regionie Europy. Założył szkołę organową w Brnie oraz Konserwatorium w Pradze. Zebrał utwory ludowe publikując je w specjalnym magazynie. Był dyrygentem Czeskiej Filharmonii oraz przez wiele lat przysłużył się swojemu narodowi jako pedagog oraz inicjator wielu festiwali muzycznych. Zmarł w 1928 roku w Loravskiej Ostrawie.

„Listy intymne” w wykonaniu Kubin Quartet.


I i II część „Młodości”. Wykonuje Zemlinsky Sextet.


„Msza głagolicka”- części od 1 do 4. Orkiestra Symfoniczna oraz Chór Radia Bawarskiego por batutą Rafaela Kubelika.


Jenůfa- Filharmonia Londyńska, dyrygent Andrew Davis oraz Chór Glyndebourne, dyrygent Ivor Bolton. Solisci: Roberta Alexander - Jenufa, Anja Silja - Kostelnička, Philip Langridge -  Laca.




kategoria: Kompozytorzy




© CameralMusic 2011 by programista | design: studiobaklazan.pl